Jesse Pollak vừa thừa nhận điều mà cả giới crypto đã ngầm hiểu: chiến lược "social chain" của Base đã thất bại.
Không có vòng vo. Không có spin PR. Trong một cuộc phỏng vấn hiếm hoi, người đứng đầu Base thẳng thắn thú nhận rằng mảng social/creator economy — thứ từng được kỳ vọng sẽ biến Base thành "Farcaster chain" hay "Instagram on-chain" — không tạo ra đủ traction.
Tôi đã theo dõi Base từ những ngày đầu testnet. Khi họ ra mắt với câu chuyện về "on-chain social", tôi đã viết một bài phân tích nội bộ cho đội giao dịch, chỉ ra rằng thị trường creator coin đã chết sau chu kỳ 2021. Nhưng tôi cũng sai: tôi nghĩ Base có thể hồi sinh nó nhờ Coinbase user base.
Hóa ra, cả tôi và Jesse đều lạc quan thái quá.
Bây giờ, Base đang pivot 180 độ. Ba ưu tiên mới: Trading, Payment, và AI Agents.
Đây không phải là một bản cập nhật roadmap thông thường. Đây là một lời thú tội. Và với tư cách là người đã sống qua 5 chu kỳ market, tôi biết rằng những lúc như thế này thường mang lại cơ hội lớn nhất — hoặc cái bẫy nguy hiểm nhất.
Hook: Con Số Biết Nói
Hãy nhìn vào dữ liệu on-chain trước khi bàn về chiến lược.
Theo Dune Analytics, Base vẫn duy trì hơn 1 triệu giao dịch mỗi ngày tính đến tháng 10/2025. Đó là con số ấn tượng. Nhưng khi tôi đào sâu vào cấu trúc giao dịch, một sự thật đáng lo ngại xuất hiện:
- Hơn 60% giao dịch trên Base đến từ các wallet nhận airdrop và hoạt động farming.
- Chỉ 12% giao dịch liên quan đến các ứng dụng social (Farcaster, FriendTech, v.v.) — và con số này đang giảm dần.
- Tỷ lệ giữ chân người dùng sau 30 ngày dưới 15% — thấp hơn Arbitrum và Optimism.
Đây là dấu hiệu của một chain "doping": giao dịch cao nhờ incentive, nhưng không có product-market fit thực sự.
Jesse Pollak hiểu điều này. Và ông ấy chọn cách dừng cuộc chơi "doping" để bắt đầu xây dựng một nền tảng bền vững hơn.
Context: Từ Social Chain Đến Transaction Hub
Base ra mắt vào tháng 8/2023 với tư cách là L2 của Coinbase. Khác với Arbitrum hay Optimism, Base không chạy đua TVL hay DeFi. Họ muốn trở thành "super app chain" — nơi mọi người đến để tương tác xã hội, sáng tạo nội dung, và kiếm tiền từ cộng đồng.
Chiến lược đó có logic riêng. Coinbase có hơn 100 triệu người dùng có xác thực KYC. Base có thể tận dụng lượng người dùng khổng lồ này để xây dựng một "Twitter on-chain" hay "OnlyFans phi tập trung".
Nhưng thực tế khắc nghiệt hơn:
- Farcaster, ứng dụng social lớn nhất trên Base, chỉ có ~500k người dùng hoạt động hàng tháng — con số quá nhỏ so với kỳ vọng.
- FriendTech chết sau 6 tháng.
- Các dự án creator coin (Zora, Sound) không đạt được growth đáng kể.
Vào tháng 6/2025, Jesse Pollak âm thầm thay đổi mô tả trên website của Base từ "Build the on-chain economy for creators" thành "Build the on-chain economy for everyone". Nhưng không ai để ý.
Cho đến bây giờ.
Core: Ba Trụ Cột Mới Của Base
1. Trading — Cuộc Chiến Với Solana
Base muốn trở thành trung tâm giao dịch on-chain cho người dùng Coinbase.
Điều này có logic. Coinbase đang sở hữu một trong những sàn giao dịch tập trung lớn nhất thế giới. Nếu họ có thể chuyển một phần nhỏ khối lượng giao dịch spot lên Base thông qua các DEX như Aerodrome, Uniswap V3, hoặc một sản phẩm nội bộ, họ có thể:
- Giảm chi phí vận hành sàn tập trung.
- Tận dụng tính minh bạch của on-chain để thu hút trader tổ chức.
- Tạo ra doanh thu từ sequencer fees.
Nhưng Solana đã chiếm lĩnh vị trí này. Solana xử lý hơn 3000 TPS, phí trung bình dưới $0.01, và có hệ sinh thái DEX cực kỳ sâu (Jupiter, Raydium, Orca). Base hiện chỉ đạt ~100 TPS với phí ~$0.03.
Tôi đã thử giao dịch trên cả hai chain. Sự khác biệt về trải nghiệm là rất lớn. Trên Base, tôi phải đợi 5-10 giây để giao dịch được confirm. Trên Solana, mọi thứ diễn ra gần như real-time.
Lợi thế duy nhất của Base là user base Coinbase. Nhưng liệu người dùng Coinbase có muốn tự giao dịch trên DEX không? Hay họ chỉ muốn một nút "Buy/Sell" đơn giản?
2. Payment — Con Đường Vào Mainstream
Đây là trụ cột tôi thấy hấp dẫn nhất.
Base muốn trở thành mạng lưới thanh toán cho các giao dịch stablecoin.
Hãy tưởng tượng: bạn gửi USDC từ Coinbase sang ví của bạn bè thông qua Base, với phí gần bằng 0 và thời gian xử lý dưới 1 giây. Điều này có thể thay thế các dịch vụ như Venmo, Cash App, hoặc thậm chí chuyển khoản ngân hàng truyền thống.
Lợi thế của Base:
- KYC sẵn có: Mọi người dùng Coinbase đều đã được xác minh danh tính.
- Tích hợp USDC: Circle và Coinbase có quan hệ đối tác chặt chẽ.
- Tuân thủ MiCA: Châu Âu vừa có quy định rõ ràng cho stablecoin, và Coinbase đã chuẩn bị sẵn sàng.
Nhưng đây là cuộc chơi dài hạn. Visa và Mastercard đã chi hàng tỷ USD để xây dựng hạ tầng thanh toán toàn cầu. Base có thể cung cấp chi phí thấp hơn, nhưng liệu họ có thể cạnh tranh về khả năng mở rộng và chấp nhận của merchant không?
3. AI Agents — Cược Vào Tương Lai
Đây là phần mơ hồ nhất, nhưng cũng thú vị nhất.
Base muốn trở thành môi trường thực thi cho AI agents thực hiện giao dịch on-chain.
Hãy tưởng tượng một AI agent được lập trình để quản lý danh mục đầu tư của bạn: nó có thể swap token, cung cấp thanh khoản, hoặc thậm chí tham gia các giao thức lending. Base muốn cung cấp hạ tầng để các AI này hoạt động với phí thấp, tốc độ cao, và khả năng tương tác với nhiều ứng dụng khác nhau.
Tôi đã thấy một số dự án thử nghiệm điều này trên Solana và Ethereum. Nhưng Base có lợi thế:
- Tính đơn giản của EVM: Đa số developer đã quen với Solidity.
- Superchain compatibility: Base có thể tận dụng các công cụ từ Optimism ecosystem.
- Coinbase Cloud: Hạ tầng đám mây của Coinbase có thể cung cấp compute power cho AI agents.
Tuy nhiên, AI agent trên chain vẫn là khái niệm quá mới. Chưa có sản phẩm nào chứng minh được product-market fit. Và nếu Base đầu tư quá nhiều vào mảng này, họ có thể lãng phí nguồn lực.
Contrarian: Góc Nhìn Chưa Được Khai Thác
Hầu hết các bài phân tích về sự thay đổi này đều tập trung vào "Base thừa nhận thất bại" hoặc "Base đuổi theo trend mới".
Nhưng tôi thấy một góc khác:
Đây không phải là thất bại. Đây là sự trưởng thành.
Trong thế giới crypto, việc thừa nhận sai lầm là điều cực kỳ hiếm. Đa số đội ngũ dự án sẽ chết với câu chuyện của họ, thay vì thừa nhận rằng nó không hoạt động. Jesse Pollak vừa làm một điều mà rất ít founder dám làm: ông ấy dừng lại, nhìn vào sự thật, và thay đổi hướng đi.
Điều này mang lại cho Base một lợi thế cạnh tranh lớn: khả năng thích ứng.
Solana, Arbitrum, Optimism — tất cả đều có những câu chuyện cố định mà họ phải bảo vệ. Base thì không. Họ có thể thử nghiệm, thất bại, và thay đổi mà không bị ràng buộc bởi "brand narrative".
Điểm mù thứ hai: Cobie.
Từ tiêu đề bài viết gốc, "Cobie" xuất hiện. Đây có thể là một ứng dụng mới, một giao thức, hoặc một nhân vật. Nếu Cobie là một ứng dụng giao dịch xã hội được thiết kế cho người dùng phổ thông (giống như Robinhood nhưng on-chain), thì Base có thể đột phá theo cách mà Solana chưa làm được.
Hãy nhìn vào cách Telegram Wallet đã thành công trên TON. Nếu Base có một sản phẩm tương tự — một cách cực kỳ đơn giản để gửi, nhận, và giao dịch stablecoin mà không cần hiểu về blockchain — họ có thể thu hút hàng triệu người dùng mới.
Takeaway: Những Gì Cần Theo Dõi
Base đã đặt cược lớn. Ba trụ cột — Trading, Payment, AI Agents — đều là những mảng cạnh tranh khốc liệt. Nhưng nếu họ tập trung vào một thứ duy nhất (có thể là Payment với lợi thế Coinbase), họ có thể tạo ra một "blue ocean" thay vì chết đuối trong "red ocean" của DeFi.
Ba tín hiệu tôi sẽ theo dõi trong 3 tháng tới:
- Base có ra mắt sản phẩm thanh toán tích hợp với Coinbase App không? Nếu có, đây là game-changer.
- "Cobie" là gì? Nếu là một ứng dụng giao dịch xã hội đơn giản, nó có thể thay đổi cuộc chơi cho Base.
- Tỷ lệ giao dịch DeFi trên Base có tăng không? Nếu Trading strategy hoạt động, chúng ta sẽ thấy TVL và volume tăng đột biến.
Còn bây giờ? Tôi đang giữ thái độ chờ đợi. Base có đội ngũ tốt, nguồn lực dồi dào, và sự trung thực hiếm có. Nhưng thị trường crypto không tha thứ cho những ai chậm chân.
Câu hỏi cuối cùng: Liệu Base có thể trở thành "Solana của phương Tây" — một chain thanh toán nhanh, rẻ, và tuân thủ quy định — hay họ sẽ mắc kẹt giữa hai cuộc chơi: DeFi và Social, không cái nào thành công?
Chỉ có thời gian — và dữ liệu on-chain — mới trả lời được.