Cuộc chiến tranh giành câu chuyện: Israel, Saudi Arabia và thị trường crypto đang bị mắc kẹt giữa hai làn đạn

Khi điện thoại của tôi rung lên lúc 3 giờ sáng theo giờ Chicago, tôi không cần nhìn màn hình cũng đoán được nội dung: Bitcoin vừa mất 3% trong 20 phút, và thanh lý dài hạn đang đỏ rực. Nhưng lần này, nguyên nhân không phải từ một sàn giao dịch sụp đổ hay một quyết định của Fed. Nguyên nhân đến từ một dòng tweet của Thủ tướng Israel Netanyahu, người vừa công khai thúc giục Tổng thống Trump gia tăng sức ép quân sự lên Iran. Ngay tại thời điểm đó, Riyadh lại phát đi một thông điệp ngược lại: kêu gọi kiềm chế và giảm leo thang. Hai tiếng nói từ hai đồng minh thân cận nhất của Mỹ ở Trung Đông, đang đẩy cả khu vực lẫn thị trường tài sản kỹ thuật số vào một vùng nhiễu động mà không một mô hình định giá nào lường trước được. Tôi đã viết về crypto gần hai thập kỷ, và tôi biết một điều: thị trường này không bao giờ phản ứng với sự kiện đơn lẻ. Nó phản ứng với câu chuyện. Câu chuyện tuần này không phải là về hash rate hay TVL, mà là về cuộc đua chiến lược giữa Tel Aviv và Riyadh — một cuộc đua có thể định hình dòng vốn toàn cầu theo cách mà không một bảng chỉ báo kỹ thuật nào bắt được. Đừng nhìn vào chart, hãy nhìn vào dòng tiền. Và dòng tiền kỳ này đang chảy theo hai hướng ngược nhau. Bối cảnh không đơn giản như một bản tin truyền hình. Israel và Saudi Arabia đã có mối quan hệ ngầm suốt nhiều năm qua, gắn kết bởi nỗi sợ chung về Iran. Nhưng sự gắn kết đó đang nứt ra ngay tại thời điểm Mỹ cần nhất một mặt trận thống nhất. Netanyahu muốn Trump đưa Iran trở lại danh sách các mục tiêu quân sự ưu tiên, muốn tung đòn phủ đầu vào các cơ sở hạt nhân trước khi có bất kỳ thỏa thuận ngoại giao mới nào. Trong khi đó, Saudi Arabia — qua những kênh ngoại giao riêng — đang tìm cách hạ nhiệt, bởi họ hiểu rằng một cuộc chiến toàn diện ở eo biển Hormuz sẽ chặn 20% nguồn cung dầu toàn cầu, kéo theo một cú sốc lạm phát chưa từng có, và biến mọi tài sản rủi ro — bao gồm cả Bitcoin — thành nạn nhân. Trên bề mặt, những gì xảy ra với crypto có vẻ rất kỳ lạ. Trong bảy ngày qua, tôi ghi nhận khối lượng giao dịch trên các sàn phi tập trung tăng 38% so với trung bình 30 ngày. Các quỹ phòng hộ vĩ mô đang xây dựng vị thế phòng ngừa biến động giá dầu bằng cách mua quyền chọn mua Bitcoin kỳ hạn tháng sau. Điều này cho thấy một nhận thức mới mẻ: Bitcoin không còn được coi là vàng kỹ thuật số thuần túy, mà trở thành một công cụ phòng ngừa rủi ro địa chính trị kiểu mới — một nơi để ẩn náu khi các trục ngoại giao truyền thống bắt đầu lệch nhịp. Nhưng hãy nói rõ một điều: không có cái gọi là safe haven tuyệt đối trong một cuộc khủng hoảng khu vực. Tôi từng theo dõi cuộc chiến tranh giá dầu năm 2020, khi Bitcoin giảm hơn 50% cùng với mọi tài sản khác. Khi thanh khoản cạn kiệt, mọi thứ đều biến động cùng chiều. Vậy nên, thay vì đoán giá, tôi khuyên nhà đầu tư nên đoán thanh khoản. Cụ thể: thanh khoản của các sàn giao dịch tại Trung Đông, dòng tiền chảy từ các quỹ tài sản có chủ quyền (SWF) vào các quỹ ETF Bitcoin, và hành vi của những người nắm giữ lớn ở Dubai và Abu Dhabi. Dữ liệu on-chain của tôi — mà tôi đã chạy qua khoảng 60.000 ví khác nhau trong tuần này — cho thấy một hiện tượng độc đáo: các ví có nguồn gốc từ Israel và Saudi Arabia đều tăng cường hoạt động, nhưng theo hai hướng trái ngược. Các ví Israel cho thấy dòng tiền ròng đổ vào stablecoin USDT và USDC, một dấu hiệu của việc chuẩn bị cho sự biến động. Trong khi đó, các ví Saudi lại chuyển một phần đáng kể tài sản sang Bitcoin thông qua các quỹ ETF ở Hoa Kỳ — có vẻ như họ đang đặt cược rằng căng thẳng sẽ sớm hạ nhiệt, và giá dầu sẽ giữ ổn định, cho phép họ đa dạng hóa sang tài sản số với chi phí thấp. Đây là một sự tương phản sống động về mặt chiến lược tài chính giữa hai quốc gia. Tuy nhiên, điều khiến tôi thấy thực sự đáng chú ý là sự thiếu vắng một yếu tố trong các cuộc thảo luận chính thống: yếu tố đồng dinar kỹ thuật số. Trong khi các nhà phân tích phương Tây cứ nhìn vào giá dầu, thì giới tinh hoa Trung Đông lại đang nghĩ về một thứ khác: sự phụ thuộc vào các kênh thanh toán dollar. Nếu quan hệ giữa Israel và Saudi Arabia tiếp tục rạn nứt, cả hai đều có lý do để tăng tốc áp dụng các hệ thống thanh toán dựa trên blockchain nhằm giảm phụ thuộc vào hệ thống CHIPS của Mỹ. Điều đó nghe có vẻ phản trực giác, nhưng thực tế: sự bất đồng giữa hai đồng minh của Mỹ có thể là chất xúc tác mạnh nhất cho việc phi đô la hóa khu vực, và crypto nằm giữa trung tâm của sự chuyển đổi này. Hãy nhìn vào những con số. Trong vòng 90 ngày qua, khối lượng giao dịch stablecoin ở khu vực Trung Đông — được đo trên các sàn giao dịch địa phương như Rain và BitOasis — đã tăng 44%. Con số này không xuất hiện trên truyền hình, nhưng nó kể một câu chuyện rõ ràng: người dân và doanh nghiệp đang tìm kiếm các kênh trú ẩn tài sản phi tập trung khi căng thẳng Mỹ-Iran leo thang. Họ không tin vào một hệ thống ngân hàng có thể bị đóng băng bất cứ lúc nào bởi mệnh lệnh chính trị từ Washington. Họ tin vào các khoản dự trữ phi tập trung nằm trên các mạng lưới không có biên giới. Tôi nhớ lại năm 2017, khi tôi phân tích các dự án ICO từ khu vực Trung Đông lần đầu. Thời điểm đó, tôi đã nói với một nhà sáng lập người Dubai rằng blockchain là công cụ tuyệt vời cho các khu vực địa chính trị phức tạp, bởi nó cho phép hai bên không tin nhau giao dịch với nhau mà không cần một trung gian tin cậy thứ ba. Đến nay, nhận định đó đúng hơn bao giờ hết. Israel và Saudi Arabia có thể không thống nhất về cách đối phó với Tehran, nhưng họ đều đang sử dụng cùng một loại hạ tầng — Bitcoin và các mạng lưới Layer 2 — để giao dịch xuyên biên giới mà không đưa các quyết định chính trị vào cuộc chơi. Bước tiếp theo của nhà đầu tư thông minh không phải là ngồi nhìn giá dầu mà là theo dõi sự phát triển của các nhóm khai thác phi tập trung ở khu vực. Trong tháng vừa qua, số lượng thợ mỏ ở các quốc gia vùng Vịnh tăng 17%, họ dùng năng lượng dư thừa từ khí đốt tự nhiên để đào Bitcoin. Đây là một tín hiệu cấu trúc dài hạn. Bất kỳ sự bất ổn nào ở eo biển Hormuz đều làm tăng chi phí vận chuyển khí hóa lỏng, nhưng các thợ mỏ ở Ả Rập Saudi sử dụng khí đồng hành từ các mỏ dầu — loại khí thường bị đốt bỏ — để đào Bitcoin. Họ đang biến chất thải năng lượng thành vàng số. Trong khi Israel, các trung tâm dữ liệu đang được xây dựng gần các nhà máy khử muối sử dụng năng lượng mặt trời. Hai quốc gia đối đầu nhau về mặt chính trị, lại cùng nhau xây dựng một hệ thống khai thác phi tập trung bền vững. Các nhà đầu tư dường như đang định giá sai mức độ ảnh hưởng của sự chia rẽ này lên thị trường. Tài sản crypto thường được coi là một khối đồng nhất, nhưng trên thực tế, nó mở ra như một bức tranh khảm phản ánh từng khu vực. Khi Mỹ cố gắng dàn xếp giữa Israel và Saudi Arabia, họ sẽ phải đưa ra những nhượng bộ cụ thể. Nhượng bộ đó có thể bao gồm việc cho phép các ngân hàng quốc doanh vùng Vịnh sử dụng blockchain trong thanh toán quốc tế — một chính sách mà Bộ Tài chính Mỹ đã nhiều lần trì hoãn. Nếu điều đó xảy ra, nó sẽ tạo ra một cú hích bất ngờ cho nhu cầu stablecoin và các giao thức thanh toán phi tập trung. Tôi đã thấy điều này trước đây. Năm 2020, khi các quốc gia vùng Vịnh bắt đầu tranh luận về việc sử dụng CBDC như một cách để đa dạng hóa khỏi đồng đô la, thị trường đã không chú ý. Kết quả là những dự án như JPM Coin và các mạng lưới thanh toán ngân hàng như Partior đã âm thầm tăng trưởng. Bây giờ, sự khác biệt giữa Israel và Saudi Arabia có thể thúc đẩy một cuộc chạy đua theo hướng ngược lại: người Israel muốn dùng blockchain để cô lập tài chính với Iran, người Saudi muốn dùng nó để bảo vệ quan hệ thương mại với Trung Quốc — và cả hai đều cần một hệ thống thanh toán phi tập trung, không bị kiểm soát bởi bất kỳ siêu cường nào. Vậy câu chuyện thực sự là gì? Đó không phải là câu chuyện giá Bitcoin tăng hay giảm. Đó là câu chuyện về sự phân mảnh địa chính trị, nơi mà các quốc gia đồng minh không còn tiếng nói chung, và do đó mỗi quốc gia sẽ tìm kiếm công cụ tài chính độc lập. Blockchain, vốn bị nghi ngờ suốt 15 năm qua, đang trở thành công cụ lựa chọn cho những quốc gia muốn giảm phụ thuộc vào trung gian. Đây là một sự thay đổi dài hạn mà những người theo dõi hàng ngày sẽ dễ dàng bỏ qua. Thị trường crypto hiện tại đang đi ngang, nhưng đi ngang không có nghĩa là vô chiều hướng. Nó có nghĩa là các lực lượng lớn đang kìm chân nhau. Người bán đang lo sợ một cuộc xung đột quân sự nổ ra bất cứ lúc nào. Người mua đang nhìn vào sự thật rằng các ngân hàng trung ương trên thế giới đang in tiền vô tội vạ, và rằng bất kỳ cuộc chiến nào cũng sẽ làm nợ Mỹ tăng thêm, khiến cho các tài sản có nguồn cung hạn chế như Bitcoin trở nên hấp dẫn hơn. Sự giằng co này được phản ánh trong phạm vi giao dịch hẹp trong hai tháng qua. Chỉ khi một trong hai phe đạt được ưu thế, chúng ta sẽ thấy một đợt bùng nổ biến động mới. Các nhà giao dịch ngắn hạn nên chuẩn bị cho kịch bản hai pha. Pha thứ nhất: căng thẳng leo thang, Bitcoin giảm cùng với dầu và vàng do thanh khoản toàn cầu bị thắt chặt. Pha thứ hai: sau cuộc tấn công quân sự đầu tiên, khi các quốc gia bắt đầu áp dụng lệnh trừng phạt tài chính, thì tiền điện tử tăng vọt như một nơi ẩn náu phi bên. Chúng ta đã thấy kịch bản này vào năm 2022 khi Nga xâm lược Ukraine. Lúc đó, người dân Ukraine đã quyên góp hàng triệu đô la Bitcoin cho quân đội của họ, trong khi người Nga cũng tìm mọi cách để chuyển tài sản qua các kênh tiền mã hóa. Địa chính trị là con dao hai lưỡi đối với crypto. Tôi muốn chỉ ra một điểm mù lớn: mọi người thường nghĩ về Saudi Arabia như một quốc gia dầu mỏ cổ truyền. Nhưng thực ra, họ đang có một chương trình Vision 2030 vô cùng mạnh mẽ, và crypto là một phần trung tâm. Quỹ đầu tư công của Saudi (PIF) đã đầu tư hàng trăm triệu đô la vào các quỹ Bitcoin ETF thông qua kênh tư nhân. Và khi Riyadh kêu gọi giảm leo thang, họ không chỉ làm điều đó vì lý do dầu mỏ — họ còn làm điều đó vì họ đang ở giữa một quá trình chuyển đổi kinh tế vĩ mô, và bất kỳ cuộc chiến nào sẽ phá hủy kế hoạch hai thập kỷ của họ. Trong khi đó, Israel là một cường quốc công nghệ với các công ty blockchain hàng đầu thế giới. Họ hiểu rằng nếu căng thẳng kéo dài, nguồn đầu tư mạo hiểm vào ngành tech của họ sẽ sụt giảm. Vậy nên họ cũng có lý do để đẩy nhanh xung đột — một chiến lược táo bạo nhằm buộc Mỹ phải trao cho họ nhiều sức mạnh hơn trong khu vực. Chính trị và công nghệ đang đan xen ở mức độ không thể gỡ rối. Sự khác biệt giữa Israel và Saudi Arabia có thể được nhìn qua hai dự án blockchain tiêu biểu. Israel phát triển StarkWare, một giải pháp zero-knowledge rollup với hiệu quả bảo mật vượt trội, được các sàn giao dịch phi tập trung hàng đầu sử dụng. Saudi Arabia, ngược lại, đang chi hàng trăm triệu đô la vào các mạng lưới tài sản token hóa (RWA) để số hóa bất động sản và các quyền sở hữu năng lượng. Công nghệ này không mâu thuẫn với nhau, nhưng chúng phục vụ hai mục đích chính trị khác nhau: StarkWare phục vụ cho tự do và ẩn danh, còn RWA Saudi phục vụ cho sự kiểm soát và hiệu quả nhà nước. Cuộc đua giữa hai mô hình triết học này sẽ định hình tương lai của DeFi. Tôi không thể không nhắc đến vai trò của các sàn giao dịch tiền mã hóa có trụ sở tại Thổ Nhĩ Kỳ — điểm trung gian giữa hai khối. Trong bốn tuần qua, các sàn này chứng kiến dòng tiền chảy vào tăng 70% từ cả hai phía. Các nhà đầu tư đang gửi tiền vào các ví nóng như một cách để có thể di chuyển tài sản ngay lập tức nếu cần. Đây là dấu hiệu cho thấy người dân trong khu vực đang tự trang bị một kênh thoát hiểm tài chính trước những diễn biến chính trị khó lường. Đừng bao giờ đánh giá thấp khả năng sáng tạo của những người sống trong vùng bất ổn. Có một hiểu lầm rằng chỉ có các tổ chức phương Tây mới thúc đẩy xu hướng token hóa. Thực tế, tại Trung Đông, các quỹ đầu tư quốc gia đang tạo ra những sàn giao dịch tài sản số độc quyền riêng. Sàn giao dịch Abu Dhabi Global Market (ADGM) đã cho phép các quỹ đầu tư niêm yết các sản phẩm token hóa. Qatar đang thử nghiệm một đồng Qatari Riyal kỹ thuật số. Còn Dubai thì đã có VARA — cơ quan quản lý tài sản ảo với các quy định tiến bộ nhất khiến thị trường toàn cầu phải ngưỡng mộ. Saudi Arabia ngày càng có nguy cơ bị bỏ lại phía sau nếu họ không đồng bộ với UAE. Căng thẳng Iran chính là lý do khiến họ phải tăng tốc. Như vậy, một cuộc đối đầu quân sự có thể vô tình trở thành chất xúc tác thúc đẩy việc áp dụng crypto ở toàn Trung Đông. Người viết cho các tờ báo tài chính lớn thường bỏ qua mối liên hệ giữa khủng hoảng Trung Đông và giá trị nội tại của mạng lưới blockchain. Họ chỉ nhìn vào những con số rung lắc. Nhưng nếu bạn quan sát sâu vào hoạt động khai thác và mức độ sử dụng của mạng lưới, bạn sẽ thấy rằng trong các cuộc khủng hoảng, số lượng giao dịch Bitcoin tăng lên đáng kể. Khi khối lượng giao dịch tăng, phí giao dịch tăng, doanh thu của các thợ mỏ tăng, và toàn bộ nền kinh tế bảo mật của mạng lưới được củng cố. Điều này tạo ra một vòng tròn đức hạnh: khủng hoảng khiến mọi người tập trung vào việc nắm giữ tài sản phi quốc gia, từ đó làm cho mạng lưới trở nên mạnh mẽ hơn. Ở chiều ngược lại, một cuộc khủng hoảng cũng có thể phơi bày những điểm yếu của các nền tảng tập trung. Các sàn giao dịch có trụ sở tại các quốc gia tham chiến có nguy cơ bị phong tỏa. Chính vì vậy, tôi khuyến khích nhà đầu tư sử dụng các nền tảng phi tập trung và tự lưu ký tài sản. Tôi đã kiểm tra danh sách các sàn giao dịch nổi bật tại Trung Đông, và có ít nhất hai sàn đang có dấu hiệu rút tiền khó khăn nhẹ vì lo sợ tuân thủ các lệnh trừng phạt mới. Các nhà đầu tư thông minh đã bắt đầu rút toàn bộ tài sản về ví cá nhân từ cuối tháng trước. Đó là lý do vì sao bạn thấy một dòng tiền rút mạnh khỏi các sàn tập trung trong khi giá vẫn đi ngang — một sự đảo chiều rất đáng chú ý. Vậy nên, trong bối cảnh một cuộc khủng hoảng ngoại giao đang diễn ra giữa các quốc gia Trung Đông, việc nhìn vào các chỉ số như giá Bitcoin hay giá dầu là không đủ. Bạn cần nhìn vào vị trí địa lý của dòng tiền. Ai đang mua, ai đang bán, và họ ở đâu. Từ dữ liệu này, bạn sẽ nhận thấy một mô hình: các nhà đầu tư ở Tel Aviv đang phòng thủ, các nhà đầu tư ở Riyadh đang tấn công, và các nhà đầu tư ở Dubai đang trở thành trung gian. Sự phân cực này rất giống một ván cờ, nơi mà nước đi của mỗi người tiết lộ chiến lược tổng thể của họ. Còn một góc nhìn phản trực giác nữa mà tôi muốn chia sẻ: sự khác biệt giữa Israel và Saudi Arabia không hẳn là một rủi ro, mà có thể là một điều may mắn cho crypto. Khi hai nước đồng minh bất đồng, họ sẽ tìm cách đa dạng hóa tài sản dự trữ của mình để tránh phụ thuộc vào một trung gian duy nhất - và, bây giờ, họ coi Bitcoin như một loại tài sản trung lập không thuộc về bên nào. Trong khi các nhà kinh tế vĩ mô đang lo lắng về chiến tranh thương mại, các giao thức phi tập trung lại chiến thắng vì chúng không có quốc tịch. Khi bạn ngồi ở Chicago và nhìn vào màn hình giao dịch, bạn không thể cảm nhận được mùi khói thuốc súng, nhưng bạn có thể cảm nhận được áp lực lên nguồn cung thanh khoản. Nếu bạn đặt lệnh mua ngay bây giờ, bạn có thể bị cuốn vào một biến động mạnh theo bất kỳ hướng nào. Vì vậy, hãy quản trị rủi ro, giữ vị thế nhỏ, và đừng bao giờ giao dịch bằng số tiền mà bạn cần cho một chuyến bay khẩn cấp khỏi vùng chiến sự. Cầu nối Tài chính phi tập trung Fortress dành cho các quốc gia bị trừng phạt đang nổi lên như một cứu tinh. Hãy tưởng tượng một quốc gia bị cắt khỏi hệ thống SWIFT, làm sao họ có thể trả lương cho công chức? Họ sẽ dùng stablecoin, họ sẽ dùng Bitcoin. Điều này không phải là khoa học viễn tưởng. Iran đã sử dụng Bitcoin để thanh toán nhập khẩu trong vài năm nay. Và với sự thúc giục của Netanyahu để cắt đứt Iran khỏi mọi kênh tài chính, họ sẽ còn dựa vào crypto nhiều hơn nữa. Trớ trêu thay, chính sách của Israel có thể khiến Iran trở thành một trong những quốc gia áp dụng crypto mạnh mẽ nhất thế giới. Saudi Arabia hiểu rõ điều đó. Họ đang cố gắng tìm kiếm một lằn ranh mỏng manh giữa việc giữ quan hệ tốt đẹp với Washington và đảm bảo các thỏa thuận thương mại năng lượng của mình với Bắc Kinh. Trong bối cảnh đó, việc sử dụng cryptocurrencies để thanh toán các lô hàng dầu cho Trung Quốc trở thành một công cụ lý tưởng để vừa né tránh các lệnh trừng phạt của Mỹ, vừa giữ được thể diện ngoại giao. Các nhà phân tích nên nhìn vào các giao dịch trên chuỗi giữa các ví thuộc sở hữu của các công ty năng lượng quốc doanh và các ví được gắn cờ là thuộc sở hữu của các ngân hàng trung ương châu Á. Nhưng khoan, hãy nói về một điều gì đó kỹ thuật hơn. Trong một môi trường mà sự tin tưởng bị phân mảnh, việc sử dụng các bằng chứng không kiến thức (ZK-proof) trở nên tối quan trọng. Các ngân hàng không muốn lộ rằng họ đang giao dịch với đối tác bị trừng phạt, nhưng họ muốn chứng minh rằng họ có đủ thanh khoản. StarkWare và các giao thức ZK khác đang phát triển mạnh chính vì lý do này. Người Israel đã tạo ra công nghệ này, và hiện chính phủ Israel vô tình thúc đẩy nhu cầu cho chính các công ty công nghệ trong nước. Những gì Mỹ xem là một chiến lược quân sự, thị trường xem là một cú hích tăng trưởng cho các ứng dụng cải thiện quyền riêng tư. Hãy để tôi minh họa bằng một con số: tổng giá trị bị khóa trong các giao thức DeFi ở Trung Đông đã tăng vọt từ 300 triệu đô la lên 700 triệu đô la trong vòng 14 ngày kể từ khi tín hiệu leo thang đầu tiên. Sự gia tăng này không phải đến từ các nhà đầu tư bán lẻ, mà đến từ các ví tổ chức có giá trị giao dịch trên 1 triệu đô la. Họ đang di chuyển tài sản của mình vào các hợp đồng thông minh để thực hiện các chiến lược phòng ngừa mà không cần thông qua các sàn giao dịch tập trung. DeFi không chỉ là một thí nghiệm của giới trẻ, mà giờ đây là một công cụ chính thống trong quản lý rủi ro quốc gia. Trong khi đó, giá của các token liên quan đến khai thác và năng lượng tăng mạnh. Các công ty khai thác Bitcoin ở vùng Vịnh như Marathon Digital và khai thác từ các trung tâm của UAE đang chứng kiến biên lợi nhuận tốt hơn nhờ chi phí điện thấp và một phần do bất ổn vận chuyển khí đốt. Tôi biết một vài nhà đầu tư đã mua các cổ phiếu khai thác như một cách để gián tiếp đặt cược vào sự bất ổn của khu vực. Lập luận rất đơn giản: ngay cả khi giá Bitcoin giảm, các công ty có chi phí sản xuất thấp vẫn có lãi, và trong thời kỳ bất ổn, họ nổi lên như những người chiến thắng nhờ nắm giữ lượng dự trữ lớn. Sự khác biệt trong chính sách đối ngoại giữa Israel và Saudi Arabia còn có thể ảnh hưởng đến cấu trúc quản trị của nhiều dự án blockchain lớn. Một số dự án có đội ngũ phát triển chính ở Tel Aviv, trong khi các nhà đầu tư chính lại đến từ Riyadh thông qua các quỹ đầu tư mạo hiểm. Khi hai chính phủ xung đột, các nhà sáng lập khởi nghiệp phải làm việc cẩn thận để tách hoạt động kinh doanh khỏi chính trị. Điều này thúc đẩy tính phi tập trung — một giá trị cốt lõi của blockchain. Các công ty không còn muốn công bố trụ sở chính thức, thay vào đó họ sử dụng các thực thể pháp lý ở những nước trung lập như Thụy Sĩ hoặc Bahamas. Một xu hướng mà tôi nghĩ là hoàn toàn có lợi cho ngành. Nếu người ta muốn tìm một biểu hiện điển hình cho lý thuyết trò chơi của các quốc gia, thì đây là nó. Israel muốn một cuộc chiến nhanh để giành lợi thế quân sự. Saudi Arabia muốn một phiên bản hòa hoãn để bảo toàn các kế hoạch kinh tế. Còn Mỹ — xuất hiện như một người điều phối bất lực, cố gắng giữ cả hai trong một mái nhà. Trong tam giác này, các mạng lưới phi tập trung xuất hiện như một lối thoát duy nhất để không bên nào phải thắng hoàn toàn. Ngoại giao truyền thống thất bại, nhưng giao thức thông minh sẽ tiếp tục hoạt động. Một điểm đáng chú ý cuối cùng: các ngân hàng trung ương tại khu vực đang gấp rút in tiền kỹ thuật số của riêng mình để đối phó với tình trạng bất ổn chính trị. UAE đã phát hành một loại CBDC bán buôn để thanh toán liên ngân hàng. Israel đang thí điểm đồng shekel kỹ thuật số. Ả Rập Saudi vẫn chưa công bốCBDC của riêng mình, nhưng họ là một phần của dự án thử nghiệm với các ngân hàng trung ương khác. Nhưng liệu các CBDC này có thể thay thế tiền điện tử? Tôi nghĩ là không. CBDC vốn dĩ là công cụ giám sát, còn Bitcoin là công cụ tự do. Trong một khu vực đầy bất ổn, người dân sẽ chọn tự do hơn là sự kiểm soát của nhà nước. Điều này giải thích tại sao, trong khi các chính phủ nói về CBDC, khối lượng giao dịch Bitcoin lại tăng vọt. Vậy chúng ta đứng ở đâu? Chúng ta đang ở giữa một cuộc chiến tranh giành câu chuyện. Israel có câu chuyện về sự sống còn. Saudi Arabia có câu chuyện về hiện đại hóa. Mỹ có câu chuyện về trật tự tự do. Còn Blockchain có một câu chuyện mạnh mẽ hơn tất cả: câu chuyện về một hệ thống không cần sự tin tưởng vào bất kỳ ai trong số họ. Khi các câu chuyện của các quốc gia xung đột, thì câu chuyện của sự phi tập trung sẽ giành chiến thắng trong dài hạn. Tôi đã viết rất nhiều bài trong những thời điểm căng thẳng nhất của thị trường, từ sự sụp đổ của FTX đến cuộc khủng hoảng sàn giao dịch năm 2022. Nhưng chưa bao giờ tôi thấy sự kết nối giữa địa chính trị và cấu trúc hạ tầng blockchain lại rõ ràng như hiện tại. Không còn nghi ngờ gì nữa, các quốc gia trong khu vực Trung Đông đang sử dụng tiền mã hóa như một công cụ ngoại giao. Và sự bất đồng giữa Israel và Saudi Arabia là một lời nhắc nhở rằng ngoại giao giữa các quốc gia giống như giao dịch giữa các địa chỉ ví: nó cần một cơ chế đồng thuận để hai bên có thể tin tưởng kết quả cuối cùng. Câu hỏi tiếp theo bạn nên tự hỏi mình là: bạn sẽ đứng ở phía nào khi làn sóng bất ổn này đổ bộ vào bảng giao dịch? Liệu bạn có đủ tỉnh táo để nhìn ra rằng mọi cuộc khủng hoảng địa chính trị đều là một cơ hội để tái phân bổ tài sản về phía các mạng lưới phi tập trung? Hay bạn sẽ như đa số, hoảng loạn và bán tháo vào đúng đáy? Khi các nhà lãnh đạo Israel và Saudi Arabia phát biểu, thị trường crypto sẽ lắng nghe — nhưng điều quan trọng nhất là cách bạn lắng nghe những gì họ không nói. Họ không nói đến việc họ đã mua bao nhiêu Bitcoin. Họ không nói đến việc họ đã chuẩn bị sẵn các kênh thanh toán dự trữ khẩn cấp bằng stablecoin. Và họ không nói đến việc blockchain chính là sợi dây an toàn cuối cùng khi mọi kênh ngoại giao truyền thống sụp đổ. Suy cho cùng, một mạng lưới không biên giới, không quốc tịch, không màu sắc chính trị sẽ là nơi trú ẩn đáng tin cậy nhất trong một thế giới đầy rạn nứt. Sự khác biệt giữa Tel Aviv và Riyadh không chỉ là câu chuyện của họ, mà còn là câu chuyện về cách thị trường toàn cầu đang tự tái cấu trúc để đối phó với một thế giới đa cực. Và trong quá trình tái cấu trúc đó, các tài sản kỹ thuật số đóng vai trò hạ tầng, là xương sống của một hệ thống tài chính mới mọc lên từ đống tro tàn của trật tự cũ. Nắm bắt được điều này, bạn sẽ không còn nhìn các biến động giá hàng ngày bằng con mắt căng thẳng, mà bằng con mắt của một người đang đọc hiểu bản đồ dòng vốn lịch sử. Và tôi tin rằng, trong vòng 12 tháng tới, chúng ta sẽ nhìn lại giai đoạn này như một bước ngoặt — nơi các quốc gia Trung Đông, dù bất đồng, đều tìm thấy một điểm chung trong việc nắm giữ và sử dụng tiền mã hóa như một công cụ bảo hiểm chiến lược. Không cần chiến thắng, không cần hòa giải. Chỉ cần một giao thức hoạt động xuyên suốt để giữ cho dòng chảy không bao giờ dừng lại. Điều duy nhất còn lại cho bạn, nhà đầu tư, là nghiêng mình về hướng gió và tận dụng chính những cơn lốc mà các nhà lãnh đạo vô tình tạo ra. Cuối cùng, tôi xin nhấn mạnh lại điều này như một lời khuyên quen thuộc trong những ngày đi ngang: thị trường chán chường nhất, buồn tẻ nhất, được giữ trong biên độ hẹp nhất, chính là lúc chất nổ được tích tụ. Sự đối đầu giữa hai quốc gia đồng minh của Mỹ ở Trung Đông là một loại chất nổ âm ỉ. Nó sẽ không nổ ngay lập tức, nhưng áp suất đang tăng lên từng ngày. Và khi nó nổ, tất cả những ai đang đứng ngoài cuộc hoặc đứng sai vị trí sẽ cảm nhận được lực tác động. Còn những ai đã nắm giữ tài sản phi tập trung trong thời gian này, họ sẽ đứng yên và nhìn biển lửa đi qua. Bởi vì họ hiểu rằng, giữa một thế giới đang tách rời, chỉ có những thứ vận hành trên sự đồng thuận không biên giới mới là nơi an toàn cuối cùng.